Xây nhà mới ở quê: tính hướng gian thờ từ bản vẽ
Tuổi 1996 đặt bàn thờ hướng nào là câu nên hỏi ngay khi còn cầm bản vẽ, trước lúc đổ móng. Nam Bính Tý thuộc cung Tốn, Đông tứ mệnh. Nữ Bính Tý thuộc cung Khôn, Tây tứ mệnh, nên hai người có hai bộ hướng riêng.
Hình dung một anh 30 tuổi được bố mẹ cho mảnh đất ở quê và dựng căn nhà mái Thái một tầng. Ở nông thôn, bàn thờ gia tiên hay đặt ở gian giữa, quay mặt ra cửa chính và sân trước. Vì vậy hướng nhà gần như quyết định luôn hướng bàn thờ.
Gia chủ nam 1996 (cung Tốn):
- Bắc (Sinh khí): nhà quay ra hướng này thì bàn thờ gian giữa cũng nhìn về Bắc.
- Nam (Thiên y): đúng hướng nhà mà câu “làm nhà hướng Nam” của ông bà vẫn nhắc, lại hợp cung Tốn.
- Đông (Diên niên) và Đông Nam (Phục vị) là hai hướng tốt còn lại.
Gia chủ nữ 1996 (cung Khôn):
- Đông Bắc (Sinh khí) được xếp trước tiên.
- Tây (Thiên y) và Tây Bắc (Diên niên) là hai lựa chọn sau đó.
- Tây Nam (Phục vị) là hướng tốt cuối trong danh sách.
Nhà xây mới có lợi thế là chừa được sẵn bức tường hậu đặc, không trổ cửa sổ, để kê bàn thờ. Sập thờ hoặc án gian bằng gỗ mít, gỗ xoan là kiểu quen ở quê. Phía trên nên để trần cao, có ô thoáng nhỏ cho khói nhang thoát ra.
Mệnh Giản Hạ Thủy được ví như dòng nước dưới khe, chảy âm thầm và bền. Hình ảnh này hợp với một gian thờ không phô trương, đặt ở chỗ yên nhất của ngôi nhà.
Đất có sẵn hướng mà hướng đó chưa hợp tuổi
Mảnh đất ở quê thường bị cố định bởi ngõ xóm và đường làng. Nếu cổng chỉ mở được về Đông Bắc, Tây Nam, Tây hoặc Tây Bắc, đó là bốn hướng nam Bính Tý nên tránh. Nữ Bính Tý thì cần né Bắc, Đông Nam, Nam và Đông.
- Mặt nhà không đổi được thì đổi gian thờ. Dời bàn thờ sang gian bên, kê vào vách hồi để mặt bàn quay về một hướng tốt.
- Nhà có gác lửng thì làm gian thờ trên gác. Trên đó bố trí tự do hơn so với gian giữa tầng trệt.
- Hai vợ chồng thuộc hai nhóm hướng đối nhau, nên hướng xấu của chồng lại là hướng tốt của vợ. Khi đó để vợ làm gia chủ.
Thay đổi ở quê còn phải hỏi ý bố mẹ và họ hàng, vì có nơi giữ nếp thờ ở gian giữa. Theo quan niệm dân gian, sự hòa thuận trong nhà cũng là điều tổ tiên mong muốn, nên bàn bạc trước rồi mới quyết.
Vài kinh nghiệm khi dựng gian thờ ở nhà cấp 4
- Nền nhà: nền gian thờ thường được cho là nên cao hơn hoặc bằng các gian khác, không thấp hơn.
- Mái tôn hay mái ngói: mái tôn nóng và ồn khi mưa. Gian thờ dưới mái tôn nên có trần thả để giảm nóng.
- Bếp và giếng: nhà quê hay có bếp và bể nước ở phía sau. Lưng bàn thờ không nên áp sát vào gian bếp.
- Ngày nhập trạch: bát hương thường được rước về trước khi cả nhà dọn vào ở chính thức.
Mang theo la bàn khi thợ căng dây định vị móng. Đứng ở chỗ sẽ là tường hậu, quay mặt ra cổng và đọc hướng trên la bàn. So hướng đó với danh sách của gia chủ rồi mới chốt vị trí gian thờ trên bản vẽ.
